اسناد مناقصه از اصلیترین اجزا یک مناقصه اصولی و درست به شمار میرود. در هر مناقصهای که به اجرا گذاشته میشود؛ اسناد مناقصه مخصوص به آن مناقصه قرار دارد و بر همین اساس هم فرایندهای آن اجرا میشود. در یک مناقصه که توسط سازمان دولتی یا خصوصی برای واگذاری کارها انجام میشود؛ دو طرف معامله یعنی مناقصه گزار و مناقصه گر قرار دارند که اسناد مناقصه از سوی مناقصه گزار تهیه میشود. اما این اسناد شامل چه مواردی است؟
اسناد مناقصه:
دعوتنامه:
در اسناد مناقصه بخش اول، نامه دعوت به ارائه پیشنهاد یا دعوتنامه وجود دارد. نامه پذیرش در این دعوتنامه، نامهای است که دارای برگه پیشنهاد مناقصه و همه توافقات امضا شده از سوی دو طرف معامله است. این اسناد به نامه پذیرش پیوست و به صورت رسمی از سوی مناقصه گزار پذیرفته و امضا خواهد شد. برگ پیشنهاد مناقصه نیز بخشی از دعوتنامه است که یک برگه قانونی بوده و توسط مناقصه گزار تکمیل میشود. در این برگه پیشنهادات امضا شده مناقصهگر برای انجام کارها وجود دارد.
پیشنهاد فنی و بازرگانی نیز بخشی از دعوتنامه است که برگهای است که مناقصهگر با برگ پیشنهادی خود ارائه میکند. برگه پیشنهاد مناقصه، به همراه تمام مدارک و به همان شکل که در اسناد مناقصه وجود دارد ارائه میشود. نامه دعوت به ارائه پیشنهاد جزء دیگری است و از سوی برگزار کننده مناقصه به تمام شرکت کنندگان ارسال میشود.
دستورالعمل شرکت در مناقصه:
همه مناقصهگرانی که میخواهند در یک مناقصه شرکت کنند باید برای آماده کردن اسناد مناقصه، ضمانتنامههایی با مبلغی که از پیش تعیین شده است در کاربرگ مناقصه خود به ریال یا معادل ارز خارجی و با اعتبار از تاریخ آخرین مهلت پیشنهاد از یکی از بانکهای ایرانی ارائه کنند. بنابراین پیشنهاداتی که فاقد ضمانتنامه باشند در مناقصه رد خواهند شد. ضمانتنامههای پیمانکارانی که در مناقصه برنده نمیشوند؛ در سریعترین زمان ممکن به آنها برگشت داده میشود. ضمانتنامه فرد برنده در هنگام عقد قرارداد به او بازگردانده میشود. البته در موارد زیر ضمانتنامه مناقصه گران از آنها گرفته میشود:
زمانی که مناقصهگر پیشنهاد خود را در زمانی که همچنان اعتبار دارد؛ پس بگیرد.
از شخص برنده در صورت خودداری از امضا پیمان و عدم ارائه ضمانت نامه تعهدات.
جلسه بازگشایی اسناد مناقصه
ضمانت نامه انجام تعهدات:
یکی دیگر از اسناد مناقصه، ضمانتنامه انجام تعهدات است. شخص برنده یک مناقصه در مدت زمان تعیین شده در کاربرگ مناقصه و پس از دریافت نامه پذیرش و امضای موافقت نامه پیمان، باید ضمانت نامه انجام تعهدات را بر اساس مبلغ تعیین شده در اسناد از یک بانک ایرانی تهیه کرده و به مناقصه گزار ارائه کند. اگر پیمانکار از این کار امتناع کرده یا در آن تاخیر کند؛ این حق برای سازمان مناقصه گزار وجود دارد که وجوه مرتبط به ضمانتنامه شرکت در مناقصه را ضبط کرده و با نفر دوم قرارداد ببندد. اگر فرد دوم هم از این کار خودداری کند، این قانون در ارتباط با او هم اجرا شده و مناقصه مجددا برگزار خواهد شد. در صورت برگزاری مجدد فرایند مناقصه، سازمان برگزار کننده باید همه مناقصهگران را از این اتفاق مطلع کند.
برگ پیشنهاد مناقصه:
برگ پیشنهاد مناقصه یکی دیگر از اسناد مناقصه با همین عنوان است که از سوی پیمانکار تکمیل میشود و شامل پیشنهاد امضا شده مناقصهگر برای کارها است.
موافقت نامه پیمان:
این موافقت نامه دارای شرایط عمومی و خصوصی است. شرایط عمومی مجموعهای از شرایط است که بر تمام قراردادهای پیمانکاری حاکم است. هر دو طرف معامله باید این شرایط را پذیرفته و بر خلاف آن عمل نکنند. علاوه بر شرایط عمومی، شرایط خصوصی نیز وجود دارند که بر اساس موضوع قرارداد پیمانکاری تعیین میشوند. از پیش هیچ موضوع مشخص شدهای در این ارتباط وجود ندارد و بر اساس وظایف پیمانکار تعیین میشود. در مشخص کردن شرایط خصوصی، هر دو طرف تعیین کننده هستند و این شرایط نباید شرایط عموی را نقض کند.
نقشهها و مشخصات فنی:
این بخش از اسناد مناقصه، مخصوص به نقشه و مشخصات فنی پروژه است که باید توسط هر دو طرف معامله تکمیل شود. مناقصه گر و مناقصه گزار باید تمام مدارک و کاربرگها، نقشهها و مشخصات فنی را مطالعه و امضا کند.
جدولها (در صورت نیاز):
این بخش شامل انواع جدول زمانی، جدول تضمینها، شاخص عملکردی، جدول دادهها و مقادیر و قیمتها میشود. معمولا جدولها اطلاعات کاملی از قیمت، پرداختی، زمان شروع و پایان پروژه و غیره به هر دو طرف میدهند.
فرمها (در صورت نیاز):
در این قسمت اسناد مربوط به انواع فرم و گواهینامه هر دو طرف قرار دارد.
الحاقیههای صادره بعدی از سوی مناقصه گزار در طول برگزاری مناقصه:
در آخرین بخش الحاقیههای صادر شده از سوی مناقصه گزار قرار دارد که در طی انجام مناقصه برای پیمانکار ارسال شده است.
برای کسب دسترسی به مناقصات سراسر کشور، به سایت ایران تندرhttps://irantender.net/?page_id=1175 مراجعه کنید
انواع مناقصات از لحاظ روش دعوت مناقصهگران:
همانطور که میدانید برگزاری مناقصات از منظر نحوه دعوت مناقصهگران به سه گروه کلی شامل عمومی، محدود و اختیاری تقسیمبندی میشوند.
مناقصه عمومی:
در این نوع مناقصه دولت و یا سازمان مناقصهگر، انجام یک کار و یا خرید کالای مورد نیاز خود را از طریق اعلان در میان عموم داوطلبان، به رقابت میگذارد.
مناقصه محدود:
در این روش محدود بودن و دلایل آن به تشخیص و مسئولیت بالاترین مقام مناقصهگذار تایید میشود. در خصوص شهرداریها وقتی شهردار از لحاظ فوریت امر و یا نوع و میزان کار، خدمت و نحوه تخصص انتشار آگهی مناقصه را ضروری نداند، مناقصه در میان عده معدودی از اشخاص حقیقی یا حقوقی که از سوی سازمانهای عمومی شناخته شده هستند، برگزار میشود.
گفتنی است؛ در این روش فراخوان مناقصات شهرداری از طریق ارسال دعوتنامه برای مناقصهگران دارای صلاحیتهای لازم به اطلاع آنها میرسد.
در نظر داشته باشید موارد استفاده از مناقصه محدود با تصویب شورای شهر مشخص میشود.
مناقصه اختیاری:
در این روش همانطور که از نام آن مشخص است، از طریق اعلان عمومی صورت میگیرد اما اختیار انجام مناقصه با بهترین پیشنهاد دهنده و یا سازمان دولتی خواهد بود.
دستهبندی براساس حجم معاملات:
گفتنی است؛ قانونگذار به منظور انجام مناقصه نصاب و حدی معین کرده است و همچنین بر اساس آن معاملات را به سه دسته کوچک (معاملاتی است که مبلغ آن کمتر از ۲۰۰۰۰۰۰ ریال باشد)، متوسط (معاملاتی که مبلغ آن بیش از سقف مبلغ معاملات کوچک باشد و از ده برابر سقف آن تجاوز نکند) و بزرگ (معاملاتی است که مبلغ آن بیش از ده برابر سقف ارزش معاملات کوچک باشد) تقسیمبندی کرده است.
در معاملات کوچک، کارپرداز با مامور خرید باید با توجه به شرایط موضوع معامله (کالا، خدمت یا حقوق) درباره بهای آن تحقیق کرده و با رعایت صرفه، صلاح و همچنین اخذ فاکتور مشخص، با توجه به تشخیص و مسئولیت خود، انجام معامله با تامین کیفیت و با کمترین بهای ممکن را بر عهده میگیرد.
در معاملات متوسط، نیز مانند نمونه قبل کارپرداز یا مامور خرید باید با توجه به شرایط موضوع معامله (کالا، خدمات یا حقوق) درباره بهای آن تحقیق کرده و با رعایت صرفه و صلاح و اخذ حداقل سه فقره استعلام کتبی، چنانچه بهای به دست آمده مورد تایید مسئول واحد تدارکاتی یا مقام مسئول همتراز وی باشد، معامله را همراه با تامین کیفیت مورد نظر و عقد قرارداد یا اخذ فاکتور انجام دهد.
در صورتی که اخذ سه فقره استعلام کتبی امکانپذیر نباشد با تایید مسئول تدارکاتی یا مقام همتراز وی، به تعداد موجود کفایت میشود.
تذکر: در صورتی که کارپرداز واحد، مسئولیت واحد تدارکاتی را بر عهده داشته باشد، امضای نامبرده به منزله امضای مسئول واحد تدارکاتی خواهد بود.
همچنین در صورتی که دستگاه اجرایی فاقد کارپرداز باشد میتوان وظایف مندرج در این قانون را به متصدیان پستهای مشابه سازمانی و یا به مامور خرید محول نمود.
معاملات بزرگ نیز به دو روش برگزاری مناقصه عمومی از طریق انتشار فراخوان در روزنامههای کثیرالانتشار و یا برگزاری مناقصه محدود انجام میشوند.
در اینجا روزنامه کثیرالانتشار تعریف مشخصی ندارد و صرفاً به روزنامههای پرفروش هر کشور روزنامههای کثیرالانتشار میگویند.
برای دسترسی به مناقصات به سایت ایران تندرhttps://irantender.net/ مراجعه کنبد.